ادب

دب در لغت

[]

ادب در لغتنامههای عربی، دادن و حسن شمرده شده است و ، ادب را راهنمای مردم به سوی کار پسندیده، و بازدارنده آنها از کار میداند.

ادب دراصطلاح

[]

الف) باید دانست که به لحاظ اصطلاحی ادب در طی قرون به دو معنای عمده (علوم ادبی) و ادب دینی (اخلاقیات) به کار رفته است ولی از آن در این بحث، ادب دینی میباشد؛ �حفظ حدّ و اندازه هر چیزی و ننمودن از آن را ادب گویند. �
ب) تعاریف مشابه دیگری نیز وجود دارد. از جمله پیرامون ادب اینگونه بیان میدارند: �ادب آن است که در اثر شناختن و زیان از الهی، حدّ میان و را حفظ کند.� و نیز در کتاب دیلمی، میخوانیم: �حقیقت ادب، جمع شدن صفتهای نیک و دور کردن صفات زشت است...�
ج) رحمه الله در گرانسنگ به بیانی دیگر به ادب پرداخته و میفرمایند: �ادب، زیبا و پسندیده است که و چنین سزاوار میداند که هر عمل چه دینی باشد مانند و امثال آن و چه مشروع باشد مانند دیدار دوستان بر طبق آن هیأت واقع شود. به عبارت دیگر: ادب عبارتست از ظرافت .�

ادب و تفاوت آن با اخلاق

[]

در تعریفهای ارائه شده از ادب، گروهی ادب را اخلاق دانسته و آن را حسن اخلاق تعریف کردهاند. اما با در این واژه در مییابیم که ادب با اخلاق، تفاوت دارد. در این رابطه به ۶ تفاوت میان اخلاق و ادب کرده و میفرمایند:
۱ـ اخلاق از مسائل مربوط به بحث میکند ولی آداب مربوط به افعال است.
۲ـ مسائل اخلاقی همیشه و در طول ثابت بوده و در آنها راه ندارد ولی آداب در زمانهای مختلف متغیر و متفاوتند.
۳ـ مسائل اخلاقی از نظر نیز ثبات داشته و در هر شهری و هر کشوری یکسان میباشند اما آداب در شهرها و کشورهای مختلف تغییر نموده و آداب هر منطقه مخصوص همان مکان است... .
۴ـ اخلاق است و آداب، و آن است.
۵ـ در روایات اسلامی به آداب بیشتر از اخلاق اهتمام داده شده است.
۶ـ مسائل اخلاقی قابل عقلی میباشند ولی برای آداب، استدلالی عقلی نداشته و ذوق و سلیقه مردم میباشند.�

ادب از منظر قرآن

[]

در رابطه با اهمیت ادب در میتوان به این کرد که در آن، رعایت ادب و نگاه داشتن افراد در روابط اجتماعی، نشانه خردمندی دانسته شده است. �اِنَّ الذینَ یُنَادُونَکَ مِنْ وراءِ الحُجراتِ أَکْثَرُهُمْ لایَعْقِلونَ؛ (ولی)کسانی که تو را از پشت حجرهها بلند صدا میزنند، بیشترشان نمیفهمند. � در این باره میفرمایند: �اصولاً هر قدر سطح و عقل بالاتر رود بر ادب او افزوده میشود؛ زیرا �� و �ضد ارزشها� را بهتر میکند و به همین دلیل بیادبی همیشه نشانه بیخردی است یا به دیگر بیادبی، کار و ادب، کار انسان است.�